Hakkında

Gelişimsel Pediatri’nin Tanımı ve Çalışma Alanları

Kronik ya da ölümcül hastalıkların mortalitesinin azalması, çocuk hekimlerinin çocukların gelişimlerini etkileyen sorunlarına daha sık rastlamalarına, bunların çözümlerine daha fazla önem vermelerine ve bu sorunlara yönelik çözümlere eğilmelerinin gerektiğini fark etmelerine neden olmuştur. Pediatri alanı, bu bilgilenmeyi sağlayacak ve öneriler getirecek bilimi bünyesinde geliştirme gereğini görmüş, pediatri, gelişim ve klinik epidemiyoloji bilimlerinin öğretilerinden aydınlanan, çocukların biyolojik yapılarını, düşünme yetilerini, hareketlerini, duyularını, duygularını, onları destekleyen aileleri ve toplum ile ilişkilerini, çocuğun bütününü oluşturan bu bağlantıları anlamaya ve pediatri uygulamalarına yansıtmaya yarayan bir bilim dalına gereksinim doğmuştur. Bu gelişmeler dünyada “Gelişimsel Pediatri” biliminin oluşmasına neden olmuştur.

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de çocukluk çağında mortalite hızı azalmakta, ancak morbidite ve engeller artmaktadır. Engelleri olan ya da engelli olma riskini taşıyan, gelişimsel tanı, tedavi ve izlem gerektiren çocukların oranı %13-17 olarak bildirilmektedir.

Gelişimsel Pediatri (Developmental-Behavioral Pediatrics) çeşitli nedenler ile gelişen, ömür boyu sürebilen ve çocukluk döneminde en sık rastlanan morbidite grubunu oluşturan gelişimsel sorunları olan çocuklara bütüncül yaklaşım verebilmek amacı ile Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimi içinde kurulan bir bilim dalı, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanlık alanının bir yan dalıdır.

Gelişimsel Pediatri’nin dört çalışma alanı mevcuttur.

1. Hizmet sunumu

a.Gelişimsel riskleri olan çocuklarda engel gelişiminin önlenmesi

b.Önlenemeyen sorunların erken tanısı

c.Gelişimsel sorunları olan çocukların işlev, etkinlik, katılım ve “çevresel” koşullarının güncel bilimsel yöntemler ile kapsamlı olarak değerlendirilmesi

d.Sorunların bütüncül tedavisi ve izlemi

2.Eğitim: Gelişimsel engelleri ya da riskleri olan çocuklara sağlık hizmeti sunan:

a.Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlarının ve uzmanlık öğrencilerinin

b.Birinci basamakta hizmet veren hekimlerin

c.Tıp fakültesi öğrencilerinin

d.Diğer sağlık çalışanlarının, ilgili meslek gruplarının ve toplumun gelişimsel sorunlara yaklaşım alanında eğitimlerinin sağlanması

3.Biliminin ilerletilmesi

a.Gelişimsel sorunlar ile ilgili ülkemize özgü bilimin üretilmesi

b.Uluslararası bilimin ülkemiz koşulları ve öncelikleri dikkate alınarak aktarılması

4.Politika geliştirme hizmetleri

Tüm çocukların gelişimlerinin izlenmesi, desteklenmesi, erken tanı, tedavi yöntemleri konusunda özellikle sağlık sistemi içinde yöntemler ve sistemler geliştirilmesi ve ayrıca özel gereksinimleri (engelleri) olan çocuklar ve ailelerinin gereksinimlerinin karşılanması ile ilgili ülke politikalarının geliştirilmesine katkı sağlanmasıdır.

Gelişimsel Pediatri (Developmental-Behavioral Pediatrics), pek çok ülkede pediatrinin yan dalı olarak yer almaktadır. Özgün uluslararası derneği (Society for Developmental-Behavioral Pediatrics), temel yayınları ve dergisi bulunmakta, ayrıca pediatri alan yazınında her yıl bu konu ile ilgili bilimsel makale yayınlanmaktadır. Gelişimsel Pediatri Yan Dalı’nın gelişmesi 1980’li yıllarda Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) başlamıştır. Gelişimsel Pediatri’nin, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanlığı sonrasında üç yıllık yan dal eğitimi mevcuttur. Amerikan Pediatri Akademisi ve Amerikan Pediatri Board’u pediatri uzmanlarının eğitiminde bir aylık Gelişimsel Pediatri rotasyonunu zorunlu tutmaktadır. Bu kapsamda Gelişimsel Pediatri, ABD’de pediatri eğitimi içinde yer alan dört zorunlu rotasyondan biri olarak bildirilmektedir.

Gelişimsel Pediatri alanında çalışmaların bulunduğu ülkelerden örnekler: Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Arjantin, Avustralya, Brezilya, Çin, Filipinler, Finlandiya, Fransa, Güney Afrika,  Hindistan, Hollanda, Japonya, İngiltere, İsrail, İtalya, İsveç, Kanada, Malezya, Mısır, Norveç, Rusya, Suudi Arabistan, Tayland, Yeni Zelanda ve Yunanistan’dır.

Tarihçe

Gelişimsel Pediatri, dünyanın birçok ülkesinde Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimi içinde bir bilim dalı olarak yer almaktadır. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı uzun yıllardan bu yana çocuklara bütüncül sağlık hizmetleri sağlamak ve onların gelişimlerini desteklemek için uğraş vermektedir. Çocuklar ve ailelerinin gerek bedensel sağlık, hastalık, gerekse duygusal, bilişsel ve toplumsal gereksinimleri bir bütün olarak göz önüne alınmaktadır. Hastanemizde çocuklar aileleri ile birliktedirler, anneleri yanında kalmakta, babaları istediğinde çocukları ile birlikte olabilmektedirler. Ailelerin hekimlerine ulaşmada zorluk yaşamamaları temel ilkedir. Çocuklara sağlanan duygusal destek oyun ve eğitim olanakları prematüre bebekler dahil tüm çocukları içermektedir. Bu ortamı sağlamış olan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, 2000 yılında Gelişimsel Pediatri bilimine öncülük edecek alt yapıyı da kurmuştur. 2011 yılında Gelişimsel Pediatri Ankara Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarının Bilim Dalı olarak kabul edilmiştir.

Gelişimsel Pediatri etkinlikleri Yale Üniversitesi’nde Developmental-Behavioral Pediatrics alanında üç yıllık pediatri yan dal uzmanlık eğitimini tamamlayarak bu alanda eğitici olarak yetişmiş ve ardından bir yıl süre ile bu kurumda öğretim üyesi olarak çalışmış olan Prof. Dr. İlgi Ertem’in 1995’te üniversitemize dönüşü ile başlamıştır. Kuruluşunda sonra 2000 yılında Çocuk gelişimci Uz. Canan Gül Gök, 2003-2005’te özel eğitim uzmanı Uz. Hanife Gülnur Özdemir, 2006 yılında Çocuk Gelişimi Uzmanı Dr. Tuğba Karaaslan ve 2012 yılında Yrd. Doç. Dr. Bahar Bingöler Pekcici’nin katılması ile etkinlikler genişlemiştir.

Ayrıca kadrolu eleman dışında, Gelişimsel Pediatri Bilim Dalı’nın aldığı uluslararası projeler sayesinde Uz. Dr. Derya Gümüş Doğan, Uz. Dr. Bahar Bingöler, Psikolog Asuman Bayhan, Uz. Dolunay Sarıca,Uz. Dr. Hakan Balta, Uz. Dr. Özlem Gülümser, Çocuk Gelişim Uzmanı Şebnem Çoban ve Burcu Özveren Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Gelişimsel Pediatri Bilim Dalı’nda proje elemanı olarak çalışmışlardır.

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Gelişimsel Pediatri Bilim Dalı’nın 17 yıl boyunca yaptığı uzun ve yoğun savunuculuk sonucunda,  6225 sayılı kanun 26.04.2011 tarihli gazetede yayınlanarak Gelişimsel pediatri, çocuk sağlığı ve hastalıklarının yan dalı olarak kabul edilmiştir.

Bölümün bulunduğu yerleşke:  Cebeci Yerleşkesi

Akademik personel sayısı:        2

İdari personel sayısı :   0

Yataklı servis bulunmamaktadır

Poliklinik,2 adet hasta değerlendirme odası ve 1 adet aynalı gözlem odasından oluşmaktadır. Gözlem odası eğitim için kullanılmaktadır ve burada ses ve görüntü kayıt sistemi bulunmaktadır.